شو كائناتكۡ طلسمِ مغلقنى آچان اٰمَنْتُ بِاللّٰهِ وَ بِالْيَوْمِ اْلاٰخِرِ روحِ بشر ايچون سعادت قپوسنى فتح ايدن نه قدر قيمتدار ايكى طلسمِ مشكلكشا اولديغنى و صبر ايله خالقنه توكّل و إلتجا و شكر ايله رزّاقندن سؤال و دعا؛ نه قدر نافع و ترياق گبى ايكى علاج اولديغنى؛ و قرآنى ديكۡلهمك، حكمنه إنقياد ايتمك، نمازى قيلمق، كبائرى ترك ايتمك؛ أبد الآباد يولجيلغنده نه قدر مهمّ، دگرلى رونقدار بر بيلت، بر زادِ آخرت، بر نورِ قبر اولديغنى آكۡلامق ايسترسهكۡ؛ شو تمثيلى حكايهجگه باق، ديكۡله:
بر زمان بر عسكر، ميدانِ حرب و إمتحانده، كار و ضرر دوراننده پك مدهش بر وضعيته دوشر. شويله كه:
صاغ و صول ايكى طرفندن دهشتلى درين ايكى ياره ايله يارهلى و آرقهسنده جسيم بر آرسلان، اوكۡا صالديرمق ايچون بكلهيور گبى طورييور. و گوزى اوكۡنده بر دار آغاجى ديكيلمش، بتون سَوْدكلرينى آصوب محو ايدييور، اونى ده بكلهيور. هم بو حالى ايله برابر اوزون بر يولجيلغى وار، نَفى ايديلييور. او بيچاره، شو دهشت ايچنده، مأيوسانه دوشونوركن؛ صاغ جهتنده خضر گبى بر خيرخَواه، نورانى بر ذات پيدا اولور. اوكۡا دير: "مأيوس اولمه. سكۡا ايكى طلسم ويروب اوگرهتهجگم. گوزلجه إستعمال ايتسهكۡ، او آرسلان، سكۡا مسخّر بر آت اولور. هم او دار آغاجى، سكۡا كيف و تنزّه ايچون خوش بر صالنجاغه دونر. هم سكۡا ايكى علاج ويرهجگم. گوزلجه إستعمال ايتسهكۡ؛ او ايكى متعفّن يارهلركۡ، ايكى گوزل قوقولى گُلِ محمّدى (عليه الصلاة والسلام) دينلن لطيف چيچگه إنقلاب ايدرلر. هم سكۡا بر بيلت ويرهجگم. اونكۡله، اوچار گبى بر سنهلك بر يولى، بر گونده كسرسكۡ. ايشته أگر اينانميورسهكۡ، بر پارچه تجربه ايت. تا طوغرى اولديغنى آكۡلايهسكۡ." حقيقةً بر پارچه تجربه ايتدى. طوغرى اولديغنى تصديق ايتدى. أوت بن، يعنى شو بيچاره سعيد دخى بونى تصديق ايدرم. چونكه برآز تجربه ايتدم، پك طوغرى گوردم. بوندن صوكۡره بردن گوردى كه: صول جهتندن شيطان گبى دسّاس، عيّاش آلداتيجى بر آدم، چوق زينتلر، سوسلى صورتلر، فانتازيهلر، مُسكِرْلر برابر اولديغى حالده گلدى. قارشيسنده طوردى. اوكۡا ديدى:
- هَىْ آرقداش! گل گل، برابر عشرت ايدوب كيف ايدهلم. شو گوزل قيز صورتلرينه باقالم. شو خوش شرقيلرى ديكۡلهيهلم. شو طاتلى يمكلرى ييهلم.
سؤال: ها ها، نهدر آغزكۡده گيزلى اوقويورسكۡ؟
جواب: بر طلسم.
- بيراق شو آكۡلاشيلماز ايشى. حاضر كيفمزى بوزميهلم.
س - ها، شو أللركۡدهكى نهدر؟
ج - بر علاج.
- آت شونى. صاغلامسكۡ. نهيكۡ وار. آلقيش زمانيدر.
س - ها، شو بش نشانلى كاغد نهدر؟
ج - بر بيلت. بر تعيينات سندى.
- ييرت بونلرى. شو گوزل بهار موسمنده يولجيلق بزم نهمزه لازم! دير. هر بر دسيسه ايله اونى إقناعه چاليشير. حتّى او بيچاره، اوكۡا برآز مَيل ايدر. أوت، إنسان آلدانير. بن ده اويله بر دسّاسه آلداندم.
بردن صاغ جهتندن رعد گبى بر سس گلير. دير: "صاقين آلدانما. و او دسّاسه دى كه: أگر آرقهمدهكى آرسلانى ئولديروب، اوكۡمدهكى دار آغاجنى قالديروب، صاغ و صولمدهكى يارهلرى دفع ايدوب پشيمدهكى يولجيلغى منع ايدهجك بر چاره سنده وارسه، بولورسهكۡ؛ هايدى ياپ، گوستر، گورهلم. صوكۡره دى: گل كيف ايدهلم. يوقسه صوص هَىْ سرسم!. تا خضر گبى بو ذاتِ سماوى ديديگنى ديسين."
ايشته أى گنجلگنده گولمش، شيمدى گولديگنه آغلايان نفسم! بيل: او بيچاره عسكر ايسه، سنسكۡ و إنساندر. و او آرسلان ايسه، أجلدر. و او دار آغاجى ايسه، ئولوم و زوال و فراقدر كه؛ گيجه گوندوزكۡ دونمهسنده هر دوست وداع ايدر، غائب اولور. و او ايكى ياره ايسه، بريسى مُزعج و حدسز بر عجزِ بشرى؛ ديگرى أليم، نهايتسز بر فقرِ إنسانيدر. و او نفى و يولجيلق ايسه، عالمِ أرواحدن، رحمِ مادردن، صباوتدن، إختيارلقدن، دنيادن، قبردن، برزخدن، حشردن، صراطدن گچر بر اوزون سفرِ إمتحاندر. و او ايكى طلسم ايسه، جنابِ حقّه ايمان و آخرته ايماندر.
أوت شو قدسى طلسم ايله ئولوم؛ إنسانِ مؤمنى، زندانِ دنيادن بوستانِ جنانه، حضورِ رحمانه گوتورن بر مسخّر آت و براق صورتنى آلير. اونكۡ ايچوندر كه: ئولومكۡ حقيقتنى گورن كامل إنسانلر، ئولومى سومشلر. داها ئولوم گلمهدن ئولمك ايستهمشلر. هم زوال و فراق، ممات و وفات و دار آغاجى اولان مرورِ زمان، او ايمان طلسمى ايله، صانعِ ذو الجلالكۡ تازه تازه، رنك رنك، چشيد چشيد معجزاتِ نقشنى، خوارقِ قدرتنى، تجلّياتِ رحمتنى، كمالِ لذّتله سير و تماشايه واسطه صورتنى آلير. أوت گونشكۡ نورندهكى رنكلرى گوسترن آيينهلركۡ تبدّل ايدوب تازهلنمسى و سينهما پردهلرينكۡ دگيشمسى، داها خوش، داها گوزل منظرهلر تشكيل ايدر. و او ايكى علاج ايسه، برى صبر ايله توكّلدر. خالقنكۡ قدرتنه إستناد، حكمتنه إعتماددر.
اويله مى؟ أوت أمرِ كُنْ فَيَكُونُئه مالك بر سلطانِ جهانه عجز تذكرهسيله إستناد ايدن بر آدمكۡ نه پرواسى اولابيلير؟ زيرا أكۡ مدهش بر مصيبت قارشيسنده اِنَّا ِللّٰهِ وَ اِنَّا اِلَيْهِ رَاجِعُونَ دييوب إطمئنانِ قلب ايله ربِّ رحيمنه إعتماد ايدر. أوت عارفِ بِاللّٰه، عجزدن، مخافة اللّٰهدن تلذّذ ايدر. أوت خوفده لذّت واردر. أگر بر ياشندهكى بر چوجغكۡ عقلى بولونسه و اوندن سؤال ايديلسه: "أكۡ لذيذ و أكۡ طاتلى حالتكۡ نهدر؟" بلكه دييهجك: "عجزيمى، ضعفمى آكۡلايوب، والدهمكۡ طاتلى طوقاتندن قورقهرق ينه والدهمكۡ شفقتلى سينهسنه صيغينديغم حالتدر." حالبوكه بتون والدهلركۡ شفقتلرى، آنجق بر لمعهِٔ تجلّئِ رحمتدر. اونكۡ ايچوندر كه: كامل إنسانلر، عجزده و خوف اللّٰهده اويله بر لذّت بولمشلر كه؛ كندى حول و قوّتلرندن شدّتله تبرّى ايدوب، اللّٰهه عجز ايله صيغينمشلر. عجزى و خوفى، كنديلرينه شفاعتجى ياپمشلر.
ديگر علاج ايسه، شكر و قناعت ايله طلب و دعا و رزّاقِ رحيمكۡ رحمتنه إعتماددر. اويله مى؟ أوت، بتون ير يوزينى بر سفرهِٔ نعمت ايدن و بهار موسمنى بر چيچك دستهسى ياپان و او سفرهنكۡ ياننه قويان و اوستنه سرپن بر جوّادِ كريمكۡ مسافرينه فقر و إحتياج، ناصل أليم و آغير اولابيلير؟ بلكه فقر و إحتياجى، خوش بر إشتها صورتنى آلير. إشتها گبى فقركۡ تزييدينه چاليشير. اونكۡ ايچوندر كه: كامل إنسانلر، فقر ايله فخر ايتمشلر. صاقين ياكۡليش آكۡلامه! اللّٰهه قارشى فقرينى حسّ ايدوب يالوارمق ديمكدر. يوقسه فقرينى خلقه گوستروب، ديلنجيلك وضعيتنى آلمق ديمك دگلدر. و او بيلت، سند ايسه؛ باشده نماز اولارق أداءِ فرائض و تركِ كبائردر. اويله مى؟ أوت بتون أهلِ إختصاص و مشاهدهنكۡ و بتون أهلِ ذوق و كشفكۡ إتّفاقيله؛ او اوزون و قراكۡلقلى أبد الآباد يولنده زاد و ذخيره، ايشيق و براق؛ آنجق قرآنكۡ أوامرينى إمتثال و نواهيسندن إجتناب ايله ألده ايديلهبيلير. يوقسه فن و فلسفه، صنعت و حكمت، او يولده بش پاره ايتمز. اونلركۡ ايشيقلرى، قبركۡ قپوسنه قدردر.
ايشته أى تنبل نفسم!
بش وقت نمازى قيلمق، يدى كبائرى ترك ايتمك؛ نه قدر آز و راحت و خفيفدر. نتيجهسى و ميوهسى و فائدهسى نه قدر چوق مهمّ و بيوك اولديغنى؛ عقلكۡ وارسه، بوزولمهمش ايسه آكۡلارسكۡ. و فسق و سفاهته سنى تشويق ايدن شيطانه و او آدمه ديرسكۡ: أگر ئولومى ئولديروب، زوالى دنيادن إزاله ايتمك و عجزى و فقرى، بشردن قالديروب قبر قپوسنى قپامق چارهسى وارسه، سويله ديكۡلهيهلم. يوقسه صوص. كائنات مسجدِ كبيرنده قرآن كائناتى اوقويور! اونى ديكۡلهيهلم. او نور ايله نورلانالم، هدايتيله عمل ايدهلم و اونى وردِ زبان ايدهلم. أوت سوز اودر و اوكۡا ديرلر. حق اولوب، حقدن گلوب حق ديين و حقيقتى گوسترن و نورانى حكمتى نشر ايدن اودر.
